منبع: ترکی سرایان مکتب شمس و مولوی و اشعار ترکی مولوی، مقدمه، شرح و تصحیح: دکتر حسین محمدزاده صدیق، تبریز، نشر ندای شمس، ۱۳۸۹.

جهت مطالعه شروح دیگر، به بخش موضوعات وبلاگ مراجعه فرمایید.

-8-

ماه است نمی‌دانم خورشید رخت یا نه،

بو آیریلیق اودونا نئجه جگریم یا نه؟

مردم ز فراق تو، مردم که همه دانند،

عشق اودو نهان اولماز، یانا دوشیجک جانه،

سودای رخ لیلی، شد حاصل ما خیلی،

مجنون بیگی واویلی اولدوم یئنه دیوانه.

صد تیر زند دلدوز آن ترک کمان ابرو،

فتنه‌لی آلاگؤزلر چون اویخودان اویانه.

ای شاه شجاع ‌الدین، شمس الحق تبریزي،

رحمتدن اگر نولا بیر قطره بیزه دانه؟

 

بیت 50:

ماه است نمی‌دانم خورشید رخت یا نه،

بو آیریلیق اودونا نئجه جیگریم یا نه؟

 

بو: صفت اشاره به نزدیک.

آیریلیق: جدایی

اودونا: حالت اضافی و مفعولٌ به از اسم اود (=آتش).

نئجه: چگونه.

یانا: صیغه‌ی سوم شخص مفرد فعل مضارع التزامی از مصدر یانماق در معنای سوختن و آتش گرفتن و کباب شدن.

 

بیت 51:

مردم ز فراق تو، مردم که همه دانند،

عشق او دو نهان اولماز، یانا دوشیجک جانه.

 

اولماز: نباشد

دوشیجک: صیغه‌ی سوم شخص مفرد فعل مستقبل از مصدر دوشمک (=افتادن و در گرفتن).

 

بیت 52:

سودای رخ لیلی، شد حاصل ما خیلی،

مجنون بیگی واویلی، اولدوم یئنه دیوانه.

 

بیگی: کیمی، ادات تشبیه.

یئنه: باز هم. دیگر بار

 

بیت 53:

صد تیر زند دلدوز، آن ترک کمان ابرو،

فتنه‌لی آلاگؤزلر چون اویخودان اویانه.

 

آلاگؤزلر: چشمانی به رنگ روشن.

 

آلاگؤزلوم من بو ائلدن گئدرسم

زلف پریشانیم قال ملول – ملول!

- قاراجا اوغلان

 

اویخو: خواب.

اویانا: بیدار بشود.

 

بیت 54:

ای شاه شجاع الدین، شمس الحق تبریزی،

رحمتدان اگر نولا بیر قطه بیزه دانه؟

 

نولا: (مخفف نه ‌اولار) چه شود.

دانه: صیغه‌ی سوم شخص مفرد وجه مضارع گسترده‌ی التزامی احتمالاً از مصدر دامماق در معنای چکیدن که به اقتضای قافیه، دانه ضبط شده است.